kavyesh karelia: August 2018

ગિરનાર તીર્થમાં પગથિયા કોને અને કેવી રીતે બનાવ્યા , તેનો ઈતિહાસ....

મૃત્યુએ જ્યારે દ્વાર ખખડાવ્યું , ત્યારે મહામાત્ય ઉદયન રણછાવણીમાં પોઢ્યા હતા. ગુજરાતને એમણે જરૂર વિજયી બનાવ્યું હતું , પણ પોતાના જીવનને હોડમાં મૂકીને ! એમનું શરીર જખમી બન્યું હતું. યુદ્ધમાં વિજયી બનીને પાછા વળતાં જ મંત્રીશ્વર મૃત્યુબિછાને પોઢ્યા અને એમણે પોતાના પુત્રને આટલો સંદેશ આપવાનું સૂચન કર્યું.

" મારી ઈચ્છા તમે પૂરી કરજો ! મારી ભાવના હતી : શત્રુંજય પર યુગાદિદેવ મંદિરનું હું નવસર્જન કરૂ. ગિરનાર તીર્થ પર હું પાજ પગથાર ( પગથિયા ) કંડારૂ. "

બાહડ મંત્રીએ શત્રુંજય પર યુગાદિદેવનું મંદિર બનાવ્યું , એક વચન પૂરું કર્યું. હવે ગિરનાર તીર્થ પર પગથિયા બનાવાનું બાકી હતું , એ વચન પૂરું કરવાનું બાકી હતું.

બાહડ મંત્રી ગિરનાર આવ્યા. ઊંચી ઊંચી ભેખડો ! નજર તાગ ન પામી શકે , એટલો બધો પર્વતનો વિરાટ ઘેરાવો અને વાદળથી વાતો કરતાં એના ગગનચુંબી શિખરો!

મંત્રીશ્વર ગિરનાર નિહાળી રહ્યા. આવા વિરાટકાય પર્વતમાં ક્યાં રસ્તે પગથાર સર્જવી , એની મૂંઝવણ એમણે અકળાવી ગઈ. સાથે આવેલા શિલ્પીઓએ ઘણી મહેનત લીધી , પણ પગથારનું ટાંકણું ક્યાંથી મારવું , એનો નિર્ણય તેઓ ન કરી શક્યા.

બાહડે મંત્રીશ્વરે ઘણી મથામણ અને ઘણા મંથનો કર્યા , પણ માનવનું ગણિત હવે ગિરનાર પર નકામું લાગ્યું , અને એમણે ગિરનારની રક્ષિકા અંબિકા મા સાંભરી આવી. એક અણનમ સંકલ્પ સાથેને અજોડ વિશ્વાસ સાથે બાહડ મંત્રી અંબિકાના ચરણે બેસી ગયા! એમની હૈયા સિતારી એટલું જ ગાતી હતી :
મા , મને રસ્તો બતાવ ! જે રસ્તે ડગ ભરીને હું ઋણમાંથી હું મુક્તિનો શ્વાસ લઉં !

એક , બે , ત્રણ ઉપવાસ ! 3 દિવસ વીતી ગયા. બાહડને વિશ્વાસ હતો કે , અણધારી રીતે જ આ અંધકારને અજવાળતી દીવડી લાઘશે ને એ અંધકાર પળ પછી અજવાસમાં પલટાઈ જશે !

ને બન્યું પણ એમ જ ! ત્રીજા ઉપવાસને અંતે " મા " અંબિકા હાજર થયાં ને એમણે કહ્યું :

" બાહડ ! હું જે રસ્તે અક્ષત વેરતી જાઉં , એ રસ્તે પગથારનું સર્જન ટાંકણું મારજે ! "

ધરતી હસી ઊઠી. વાતાવરણમાં આનંદ છવાયો. ગિરનારની વિકટ વાટ વચ્ચે અંબિકાદેવી ચોખા વેરતાં ગયા ને એ રસ્તે પગથારનાં ટાંકણાં પડતાં ગયાં. ને એક પળ એવી આવી , ત્યારે ટાંકણાઓનો ધ્વનિ નેમનાથની ટૂંકમાં ઘૂમી વળ્યો.

ઋણમુક્તિ પછીનો એ આનંદ બાહડના રોમ રોમમાં ફરી વળ્યો. ત્રેસઠ લાખ રૂપિયાના જંગી ખર્ચ પછી પાજ બંધાઈ ( પગથિયાં બંધાયા ) અને ગિરનારની વિકટ વાટ કઈંક સહેલી થઈ !

ધન્ય છે એ બાહડ મંત્રીને જેમણે આ ગિરનાર તીર્થ પર પગથિયા બનાવ્યા , જેનાથી સહુ લોકો દાદાની ભેટી શકે છે. ગિરનારની જાત્રા કરી શકે છે. ધન્ય છે ઉદયન મંત્રીને , કે જેમણે આ ગિરનાર પર પગથિયા બનાવાનો વિચાર આવ્યો....